Νέα μεθοδολογία επιχειρεί να μετρήσει τη συμβολή των στρατηγικών σχεδίων στην προστασία των ευρωπαϊκών εδαφών.
Η προστασία της υγείας του εδάφους αναδεικνύεται σε μία από τις σημαντικότερες προτεραιότητες της ευρωπαϊκής γεωργίας, με την νέα ΚΑΠ να επιχειρεί να συνδέσει πιο άμεσα τις γεωργικές πρακτικές με μετρήσιμα περιβαλλοντικά αποτελέσματα. Σε αυτό το πλαίσιο, το Ευρωπαϊκό Γραφείο Υποστήριξης Αξιολόγησης για την ΚΑΠ διοργάνωσε ειδική διαδικτυακή εκδήλωση ανάπτυξης ικανοτήτων, με αντικείμενο τη μεθοδολογία εκτίμησης της δυνητικής συμβολής των στρατηγικών σχεδίων της ΚΑΠ στην προστασία του εδάφους.
Η εκδήλωση συγκέντρωσε περίπου 60 συμμετέχοντες από 19 κράτη μέλη της ΕΕ, μεταξύ των οποίων εκπρόσωποι διαχειριστικών αρχών, αξιολογητές και εθνικά δίκτυα της ΚΑΠ, αλλά και στελέχη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της ΓΔ AGRI. Βασικός στόχος του σεμιναρίου ήταν να βοηθήσει τα κράτη μέλη να κατανοήσουν τη μεθοδολογία που αναπτύχθηκε μέσω της μελέτης «Κατά προσέγγιση εκτίμηση του δυναμικού προστασίας του εδάφους των στρατηγικών σχεδίων της ΚΑΠ κατά την περίοδο 2023-2027». Η μελέτη καλύπτει 13 στρατηγικά σχέδια της ΚΑΠ, τα οποία επιλέχθηκαν ώστε να αντικατοπτρίζουν διαφορετικές εδαφοκλιματικές συνθήκες και διαφορετικά επίπεδα φιλοδοξίας ως προς την προστασία του εδάφους.
Η προσέγγιση επιχειρεί να μεταφράσει τις επιλογές προγραμματισμού της ΚΑΠ σε ποσοτικοποιημένες εκτιμήσεις των πιθανών επιπτώσεων στην υγεία του εδάφους. Για τον σκοπό αυτό εξετάζονται έξι βασικά χαρακτηριστικά: η περιεκτικότητα σε οργανικό άνθρακα, η περιεκτικότητα σε άζωτο, η ικανότητα συγκράτησης νερού, η πυκνότητα συσκευασίας του εδάφους, η έκπλυση και απορροή αζώτου και η διάβρωση από το νερό.
Σύμφωνα με τους διοργανωτές, η συγκεκριμένη μεθοδολογία αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει του μελλοντικού πλαισίου της ΚΑΠ, όπου τα κράτη μέλη θα κληθούν να συνδέσουν ακόμη πιο άμεσα τις παρεμβάσεις τους με δείκτες περιβαλλοντικής επίδοσης, όπως οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, οι εκπομπές αμμωνίας και ο οργανικός άνθρακας του εδάφους.
Η μεθοδολογία βασίζεται σε τρία βασικά στοιχεία: στα δεδομένα προγραμματισμού των στρατηγικών σχεδίων της ΚΑΠ, σε επιστημονικά δεδομένα του Κοινού Κέντρου Ερευνών (ΚΚΕρ) και στη συστηματική αντιστοίχιση των παρεμβάσεων της ΚΑΠ με συγκεκριμένες γεωργικές πρακτικές. Τα αποτελέσματα συγκεντρώνονται σε επίπεδο παρέμβασης, τύπου παρέμβασης και συνολικού στρατηγικού σχεδίου, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαφάνεια ως προς τις υποθέσεις, τα κενά δεδομένων και τις αβεβαιότητες.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης παρουσιάστηκαν και ειδικά εργαλεία βασισμένα στο Excel, τα οποία επιτρέπουν στα κράτη μέλη να προσαρμόζουν τους συντελεστές και τις παραμέτρους σύμφωνα με τα δικά τους δεδομένα και τις εθνικές ιδιαιτερότητες. Ήδη η Γαλλία και το Λουξεμβούργο έχουν ξεκινήσει να δοκιμάζουν τη μεθοδολογία για σκοπούς αξιολόγησης, γεγονός που αναδεικνύει τις δυνατότητές της πέρα από το αρχικό δείγμα της μελέτης.
Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι τα αποτελέσματα θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ενδεικτικές δυνατότητες και όχι ως ακριβείς μετρήσεις επιπτώσεων. Ωστόσο, η νέα αυτή προσέγγιση θεωρείται σημαντικό βήμα για την καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η ΚΑΠ μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη διατήρηση της γονιμότητας και της ανθεκτικότητας των ευρωπαϊκών εδαφών απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής.
