Αποζημιώσεις, ενισχύσεις και λειτουργικές δαπάνες για την αντιμετώπιση ζωονόσων.
Με κοινή υπουργική απόφαση (Αρ. 44441), που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Β’ 971/20.02.2026, εγκρίνεται για το 2026 ένα εκτεταμένο πρόγραμμα οικονομικών αποζημιώσεων, ενισχύσεων και κάλυψης λειτουργικών δαπανών, το οποίο ενεργοποιείται όταν επιβάλλονται κτηνιατρικά μέτρα εξυγίανσης του ζωικού κεφαλαίου: από τη διερεύνηση και την πρόληψη έως την επιτήρηση, τον έλεγχο, την εκρίζωση και τις έκτακτες επεμβάσεις.
Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος για το 2026 εκτιμάται στα 50.000.000 ευρώ, με 40 εκατ. ευρώ να κατευθύνονται σε αποζημιώσεις κτηνοτρόφων, 2 εκατ. ευρώ σε ενισχύσεις και 8 εκατ. ευρώ σε κάλυψη λειτουργικών δαπανών των Περιφερειών, ενώ προβλέπεται και συγχρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το πεδίο εφαρμογής είναι ιδιαίτερα ευρύ και περιλαμβάνει επείγουσες παρεμβάσεις για σειρά σοβαρών νοσημάτων (ενδεικτικά: αφθώδης πυρετός, γρίπη των πτηνών, λύσσα, αφρικανική πανώλη των χοίρων), αλλά και προγράμματα πρόληψης/επιτήρησης και εκρίζωσης που «κουμπώνουν» σε εγκεκριμένα ευρωπαϊκά σχήματα, όπως η επιτήρηση εξωτικών νοσημάτων και δράσεις κατά της λύσσας ή της γρίπης των πτηνών.
Στην καρδιά του πλαισίου βρίσκεται η έννοια της «άμεσης και προσήκουσας αποζημίωσης», με την απόφαση να ορίζει ότι η καταβολή πρέπει να γίνεται εντός 60 ημερών από τη θανάτωση/σφαγή και την καταστροφή προϊόντων, σε αντιστοίχιση με την «αγοραία αξία». Παράλληλα, προβλέπεται κάλυψη έως 100% για επιλέξιμες δαπάνες που συνδέονται με μέτρα όπως μεταφορά και καταστροφή ζώων/μολυσμένων προϊόντων, καθαρισμός και απολύμανση, καθώς και διαχείριση μολυσμένων υλικών που δεν μπορούν να απολυμανθούν.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι μοναδιαίες αξίες που αποτυπώνουν τη «τιμολόγηση» της ζημιάς ανά κατηγορία. Για παράδειγμα, για χοιροειδή προβλέπονται ποσά που ξεκινούν από 50 ευρώ (χοιρίδια θηλασμού) και φτάνουν έως 580 ευρώ (έγκυες χοιρομητέρες), ενώ για μελισσοσμήνη προβλέπονται 70 ευρώ ανά μελισσοσμήνος και 30 ευρώ ανά κυψέλη (10 πλαισίων).
Η πρόσβαση στο πρόγραμμα δεν είναι «αυτόματη». Η απόφαση ξεκαθαρίζει ότι εφαρμόζεται σε πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), ενώ αποκλείονται «προβληματικές» επιχειρήσεις και περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται εσκεμμένη πρόκληση ή αμέλεια από τον δικαιούχο (ακόμη και μη συνεργασία σε εμβολιασμούς).
Κρίσιμες είναι και οι προθεσμίες: για ορισμένες αποζημιώσεις, η αίτηση πρέπει να υποβληθεί εντός 20 ημερών από την ολοκλήρωση καθαρισμού και απολύμανσης της εκτροφής, διαφορετικά χάνεται το δικαίωμα πληρωμής.
Τέλος, προβλέπονται πρόνοιες διαφάνειας, με δημοσίευση πληροφοριών σε ενιαίο δικτυακό τόπο κρατικών ενισχύσεων και στην ιστοσελίδα του ΥΠΑΑΤ, ώστε το «αποτύπωμα» των ενισχύσεων να είναι ελέγξιμο και δημόσιο.
Δείτε αναλυτικά το σχετικό ΦΕΚ, εδώ.
