Η εμπορική συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Αυστραλίας, που υπογράφηκε στις 24 Μαρτίου στην Καμπέρα, φέρνει σημαντικές αλλαγές στο εμπόριο αγροδιατροφικών προϊόντων, προκαλώντας ταυτόχρονα ενθουσιασμό και έντονες αντιδράσεις.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η πλήρης κατάργηση των αυστραλιανών δασμών στους ευρωπαϊκούς οίνους, οι οποίοι μειώνονται από 5% σε 0% από την έναρξη ισχύος της συμφωνίας, προσφέροντας ετήσιο όφελος που εκτιμάται σε περίπου 16 εκατ. ευρώ.
Η συμφωνία ανοίγει την αυστραλιανή αγορά για οίνους, ενώ παράλληλα προβλέπει την προστασία 231 ευρωπαϊκών αλκοολούχων προϊόντων μέσω γεωγραφικών ενδείξεων. Επιπλέον, αναμένεται η μελλοντική επέκταση της προστασίας σε περίπου 1.600 ευρωπαϊκές ενδείξεις, ενισχύοντας τη θέση των ευρωπαϊκών προϊόντων υψηλής ποιότητας. Η Αυστραλία αποτελεί ήδη τη 11η σημαντικότερη αγορά για τα ευρωπαϊκά κρασιά, με εξαγωγές αξίας περίπου 300 εκατ. ευρώ ετησίως.
Οι εκπρόσωποι του εμπορίου βλέπουν στη συμφωνία μια σημαντική ευκαιρία. Υπογραμμίζουν ότι συμβάλλει στη διαφοροποίηση των εξαγωγών σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και ενισχύει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών προϊόντων σε διεθνές επίπεδο. Παράλληλα, η κατάργηση των δασμών στα αλκοολούχα ποτά δημιουργεί ίσους όρους ανταγωνισμού με άλλες χώρες που ήδη απολαμβάνουν προνομιακή πρόσβαση στην αυστραλιανή αγορά.
Ωστόσο, η συμφωνία έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τον αγροτικό κόσμο. Συνδικαλιστικές οργανώσεις εκφράζουν φόβους ότι οι παραχωρήσεις σε ευαίσθητους τομείς, όπως το βοδινό και πρόβειο κρέας, η ζάχαρη και το ρύζι, θα πλήξουν την ευρωπαϊκή παραγωγή. Επισημαίνουν ότι οι προβλεπόμενες ποσοστώσεις εισαγωγών ενδέχεται να αυξήσουν τον ανταγωνισμό, ενώ αμφισβητούν κατά πόσο τα οφέλη για τον κλάδο του κρασιού θα αντισταθμίσουν τις πιθανές απώλειες.
Απαντώντας στις επικρίσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαβεβαιώνει ότι έχουν τεθεί αυστηροί όροι και ποσοτικοί περιορισμοί στις εισαγωγές, ενώ προβλέπεται και μηχανισμός διασφάλισης για την άμεση αντιμετώπιση πιθανών διαταραχών στην αγορά.
Η συμφωνία εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική της ΕΕ για ενίσχυση των εμπορικών της σχέσεων διεθνώς, επιβεβαιώνοντας τη στροφή προς ένα πιο ανοιχτό και ανταγωνιστικό εμπορικό περιβάλλον.
