Με την απαιτούμενη ειδική (qualified) πλειοψηφία προχώρησε στο επόμενο στάδιο η εμπορική συμφωνία ΕΕ–Mercosur, ανοίγοντας τον δρόμο για υπογραφή τις αμέσως επόμενες ημέρες, παρά την καταψήφιση από Γαλλία, Πολωνία, Αυστρία, Ιρλανδία και Ουγγαρία και την αποχή του Βελγίου.
Η διαδικασία «κλείδωσε» στο επίπεδο των πρεσβευτών (COREPER), ενώ οι πρωτεύουσες είχαν προθεσμία να επιβεβαιώσουν γραπτώς τη θέση τους έως το απόγευμα της Παρασκευής – ώρα που αντιστοιχεί σε 6 μ.μ. Ελλάδας.
Τι είναι η «ειδική πλειοψηφία» και γιατί έχει σημασία
Στο Συμβούλιο της ΕΕ, όταν πρόκειται για πρόταση της Κομισιόν, μια απόφαση περνά με διπλή πλειοψηφία:
▪ 55% των κρατών-μελών (δηλαδή 15 από τα 27) και
▪ κράτη που εκπροσωπούν τουλάχιστον το 65% του πληθυσμού της ΕΕ.
Αυτός είναι και ο λόγος που, παρότι υπήρξε «μπλοκ» χωρών κατά, δεν συγκροτήθηκε blocking minority ικανή να σταματήσει τη διαδικασία.
Τι προβλέπει η συμφωνία ΕΕ–Mercosur
Η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με τις χώρες της Mercosur που συμμετέχουν στη συμφωνία (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη, Ουρουγουάη) στοχεύει σε μεγάλη μείωση/κατάργηση δασμών στο διμερές εμπόριο. Οι υποστηρικτές της τη βλέπουν ως στρατηγικό «άνοιγμα» σε μια τεράστια αγορά (άνω των 700 εκατ. καταναλωτών, κατά τις εκτιμήσεις διεθνών μέσων), σε μια περίοδο αυξανόμενης εμπορικής πίεσης διεθνώς.
Το πιο επίμαχο σκέλος αφορά την αγροτική παραγωγή: ευρωπαϊκοί αγροτικοί κλάδοι φοβούνται ότι αυξημένες εισαγωγές προϊόντων από τη Λατινική Αμερική θα συμπιέσουν τιμές και θα εντείνουν τον ανταγωνισμό, με φόντο και τις συζητήσεις για πρότυπα παραγωγής και περιβαλλοντικούς όρους.
Οι «δικλίδες ασφαλείας» για τη γεωργία και τα πρόσθετα μέτρα
Για να κατευναστούν οι αντιδράσεις, στο πακέτο έχουν ενταχθεί μηχανισμοί διασφάλισης (safeguards) που μπορούν να ενεργοποιηθούν σε περίπτωση σοβαρής διαταραχής της αγοράς από εισαγωγές. Παράλληλα, σύμφωνα με ρεπορτάζ, η Κομισιόν έδωσε πολιτικές διαβεβαιώσεις/πακέτο μέτρων στήριξης, με αναφορές σε πρόσθετη χρηματοδότηση για αγρότες από το 2028.
Η Ελλάδα: θετική στάση, αλλά ζητά «σκληρές» εγγυήσεις
Η Ελλάδα εμφανίζεται υπέρ της συμφωνίας, ζητώντας όμως σαφείς και λειτουργικές ρήτρες διασφάλισης, αυστηρή εφαρμογή κανόνων και συνεχή παρακολούθηση των επιπτώσεων στην παραγωγή και στους όρους ανταγωνισμού.
Σε επίπεδο ΕΕ, η Κομισιόν αναφέρει ότι η συμφωνία προβλέπει προστασία 344 ευρωπαϊκών προϊόντων τροφίμων και ποτών με γεωγραφική ένδειξη από απομιμήσεις στις αγορές της Mercosur.
Ποιο είναι το επόμενο βήμα
Μετά το «πράσινο φως» των κρατών-μελών, το βάρος μεταφέρεται:
▪στην υπογραφή (με διεθνή ρεπορτάζ να τη συνδέουν με ταξίδι της προέδρου της Κομισιόν στην Παραγουάη τις επόμενες ημέρες) και
▪στην έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που θεωρείται κρίσιμο πολιτικό ορόσημο πριν την πλήρη έναρξη ισχύος.
Παράλληλα, οι αγροτικές αντιδράσεις παραμένουν έντονες σε αρκετές χώρες, ενώ και στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί κινητοποιήσεις με αιχμή – μεταξύ άλλων – και τη συγκεκριμένη συμφωνία.
