Ο Νόμος 5299/2026 φέρνει ταχύτερες αδειοδοτήσεις, ενίσχυση των ΑΠΕ και εκτεταμένες αλλαγές σε ενέργεια, περιβάλλον και πολεοδομία.
Με τη δημοσίευση του Νόμου 5299/2026 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα φάση της ενεργειακής μετάβασης, επιχειρώντας να επιταχύνει την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), να εκσυγχρονίσει την αγορά ενέργειας και να εναρμονιστεί με τις νέες ευρωπαϊκές οδηγίες για το κλίμα και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Ο νέος νόμος, που εκτείνεται σε περισσότερα από 110 άρθρα, περιλαμβάνει ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων που αφορούν την αδειοδότηση έργων ΑΠΕ, την αποθήκευση ενέργειας, τα υπεράκτια αιολικά πάρκα, την αυτοκατανάλωση, αλλά και πολεοδομικές και περιβαλλοντικές ρυθμίσεις. Κεντρικός στόχος του νομοθετήματος είναι η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και η αύξηση του ποσοστού συμμετοχής των ΑΠΕ στην τελική κατανάλωση ενέργειας έως το 2030. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, στη βελτίωση των διασυνοριακών συνεργασιών και στην απλοποίηση των διοικητικών διαδικασιών για επενδύσεις σε καθαρές μορφές ενέργειας.
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του νέου πλαισίου είναι η δημιουργία «Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ», στις οποίες οι διαδικασίες περιβαλλοντικής αδειοδότησης και σύνδεσης έργων θα ολοκληρώνονται με ταχύτερους ρυθμούς και εντός δεσμευτικών προθεσμιών. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας επιδιώκει έτσι να περιορίσει τις πολυετείς καθυστερήσεις που χαρακτήριζαν έως σήμερα την υλοποίηση επενδύσεων στον τομέα της πράσινης ενέργειας.
Ο νόμος προβλέπει επίσης σημαντικές αλλαγές στην αδειοδοτική διαδικασία φωτοβολταϊκών και μονάδων αποθήκευσης ενέργειας, καθώς και ειδικές ρυθμίσεις για έργα που βρίσκονται σε φάση ανανέωσης ή επανασχεδιασμού. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις τεχνολογίες αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και κυρίως στα έργα αντλησιοταμίευσης, τα οποία θεωρούνται κρίσιμα για τη σταθερότητα του ηλεκτρικού συστήματος.
Παράλληλα, ενισχύεται ο θεσμός της αυτοκατανάλωσης και των ενεργειακών κοινοτήτων. Οργανισμοί Εγγείων Βελτιώσεων αποκτούν πλέον τη δυνατότητα συμμετοχής σε ενεργειακές κοινότητες για την ανάπτυξη σταθμών αυτοπαραγωγής, ενώ διευρύνονται τα εργαλεία εικονικού συμψηφισμού για πολίτες και φορείς. Στόχος είναι να μειωθεί το ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά, αγρότες και τοπικές κοινότητες, ενισχύοντας παράλληλα την αποκεντρωμένη παραγωγή ενέργειας.
Σημαντική θέση στο νέο νομοθετικό πλαίσιο καταλαμβάνουν και τα υπεράκτια αιολικά πάρκα. Με σειρά νέων διατάξεων, το κράτος επιχειρεί να διαμορφώσει ένα πιο σαφές και ελκυστικό επενδυτικό περιβάλλον για την ανάπτυξη offshore αιολικών εγκαταστάσεων, μέσω νέων διαδικασιών αδειοδότησης, καθορισμού αρμοδιοτήτων και ανταγωνιστικών διαδικασιών επιλογής επενδυτών.
Ο νόμος δεν περιορίζεται μόνο στην ενέργεια. Περιλαμβάνει ακόμη πολεοδομικές και περιβαλλοντικές παρεμβάσεις, όπως παρατάσεις προθεσμιών για οικοδομικές άδειες, ρυθμίσεις για προστατευόμενες περιοχές Natura 2000 και τροποποιήσεις στη δασική νομοθεσία. Ιδιαίτερη συζήτηση αναμένεται να προκαλέσουν οι αλλαγές στις επιτρεπόμενες χρήσεις γης σε προστατευόμενες περιοχές, καθώς περιβαλλοντικές οργανώσεις ήδη εκφράζουν επιφυλάξεις για πιθανή χαλάρωση του πλαισίου προστασίας.
Επιπλέον, το νομοθέτημα εισάγει νέους ορισμούς και ρυθμίσεις για ανανεώσιμα καύσιμα, καύσιμα χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών και υδρογόνο, ενσωματώνοντας ευρωπαϊκές κατευθύνσεις που θεωρούνται κρίσιμες για τη μετάβαση σε μια οικονομία μηδενικών εκπομπών.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει τον Νόμο 5299/2026 ως ένα κομβικό εργαλείο για την επίτευξη των εθνικών και ευρωπαϊκών στόχων για το κλίμα, υποστηρίζοντας ότι θα επιταχύνει τις επενδύσεις, θα ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια και θα συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους.
Ωστόσο, φορείς της αγοράς και περιβαλλοντικές οργανώσεις αναμένεται να εξετάσουν προσεκτικά την εφαρμογή των νέων διατάξεων, καθώς η ισορροπία ανάμεσα στην ταχεία ανάπτυξη έργων και στην προστασία του περιβάλλοντος παραμένει κρίσιμο ζητούμενο για τα επόμενα χρόνια.
Δείτε το σχετικό ΦΕΚ, εδώ.
