Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε πρόσφατα τέσσερα νέα έγγραφα καθοδήγησης που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου SMARTA-NET – «Βιώσιμη αγροτική κινητικότητα για τη στήριξη του οικοτουρισμού».
Το έργο αντιμετώπισε μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις της ευρωπαϊκής πολιτικής μεταφορών: τη διασφάλιση βιώσιμης, προσβάσιμης και δίκαιης κινητικότητας στις αγροτικές περιοχές της Ευρώπης.
Σε πολλές περιφέρειες, οι αγροτικές κοινότητες αντιμετωπίζουν έντονα ελλείμματα μετακίνησης. Η συγκέντρωση βασικών υπηρεσιών, όπως η απασχόληση, η εκπαίδευση, η υγειονομική περίθαλψη και η αναψυχή στα αστικά κέντρα αυξάνει την εξάρτηση από το ιδιωτικό αυτοκίνητο.
Η κατάσταση αυτή:
εντείνει τις κοινωνικοοικονομικές ανισότητες,
αυξάνει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και
δημιουργεί κίνδυνο «φτώχειας στις μεταφορές» για πολίτες χωρίς πρόσβαση σε όχημα.
Τα τέσσερα έγγραφα καθοδήγησης του SMARTA-NET
1. Κοινές λύσεις αγροτικής κινητικότητας
Ο πρώτος οδηγός παρουσιάζει καλές πρακτικές κινητικότητας που μπορούν να καλύψουν τα υφιστάμενα κενά στις αγροτικές περιοχές. Περιλαμβάνει περισσότερες από 30 λύσεις μεταφορών και προτείνει τρόπους ενσωμάτωσής τους στο κύριο δίκτυο δημόσιων συγκοινωνιών.
2. Χρηματοδότηση της αγροτικής κινητικότητας
Ο δεύτερος οδηγός παρέχει πρακτική καθοδήγηση για τον σχεδιασμό, την πρόσβαση και τη διαχείριση χρηματοδοτικών εργαλείων. Απευθύνεται κυρίως σε αγροτικούς δήμους, οι οποίοι συχνά χρειάζεται να συνδυάσουν δημόσια, ιδιωτική και κοινωνική χρηματοδότηση για τη διατήρηση βιώσιμων υπηρεσιών μετακίνησης.
3. Ενσωμάτωση της αγροτικής κινητικότητας στα ΣΒΑΚ
Το τρίτο έγγραφο εστιάζει στην ενσωμάτωση των αγροτικών αναγκών στα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ). Παρότι τα ΣΒΑΚ σχεδιάστηκαν για τη βελτίωση της προσβασιμότητας και της βιωσιμότητας των μεταφορών, παραδοσιακά επικεντρώνονται στις πόλεις, παραβλέποντας τις καθημερινές μετακινήσεις των κατοίκων της υπαίθρου. Ο οδηγός προτείνει τρόπους ένταξης της αγροτικής διάστασης σε όλα τα στάδια σχεδιασμού.
4. Βιώσιμη κινητικότητα σε περιοχές αγροτουρισμού
Ο τέταρτος οδηγός υποστηρίζει αγροτικούς τουριστικούς προορισμούς στη βελτίωση των μετακινήσεων για επισκέπτες και κατοίκους. Αναλύει τη συμπεριφορά των τουριστικών μετακινήσεων, ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ φορέων και προωθεί λύσεις όπως:
περπάτημα,
ποδηλασία,
δημόσιες συγκοινωνίες,
διατροπική συνδεσιμότητα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αξιόπιστη ταξιδιωτική πληροφόρηση πριν και κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, ώστε να ενθαρρύνονται φιλικές προς το περιβάλλον επιλογές μετακίνησης.
Οι τρεις πυλώνες του έργου SMARTA-NET
Πέρα από τους οδηγούς, το έργο αναπτύχθηκε γύρω από τρεις βασικούς άξονες:
Ευρωπαϊκό Δίκτυο Αγροτικής Κινητικότητας (ERMN)
Η πρώτη πανευρωπαϊκή πλατφόρμα συνεργασίας για την αγροτική κινητικότητα, η οποία μέσω εκδηλώσεων και διαδικτυακών σεμιναρίων έφερε σε επαφή δήμους, οργανισμούς αγροτικής ανάπτυξης, επαγγελματίες και ερευνητές.
Προγράμματα κατάρτισης
Εξατομικευμένες εκπαιδευτικές δράσεις πραγματοποιήθηκαν σε 14 χώρες της ΕΕ, ενισχύοντας τις τοπικές αρχές στον σχεδιασμό υπηρεσιών κινητικότητας και στην εφαρμογή βιώσιμων λύσεων.
Πρόσθετοι πόροι
Αναφορές, παρουσιάσεις, φυλλάδια και βίντεο διατίθενται μέσω της επίσημης ιστοσελίδας του έργου.
Σύνδεση με τις ευρωπαϊκές στρατηγικές
Το SMARTA-NET υποστηρίζει τη μετάβαση σε συστήματα αγροτικής κινητικότητας χαμηλών εκπομπών άνθρακα και χωρίς αποκλεισμούς, ευθυγραμμισμένα με το Μακροπρόθεσμο Όραμα της ΕΕ για τις Αγροτικές Περιοχές έως το 2040, που στοχεύει σε κοινότητες πιο ισχυρές, συνδεδεμένες, ανθεκτικές και ευημερούσες.
Παράλληλα, συμβάλλει στους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας μέσω της μείωσης της κατανάλωσης καυσίμων και των εκπομπών CO₂.
