Οι ευρωπαϊκές περιφέρειες ζητούν πολιτικές προσαρμοσμένες στις ανάγκες αγροτικών και διασυνοριακών περιοχών, ώστε η ανάπτυξη να μη μένει μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Η καινοτομία δεν μπορεί να αποτελεί προνόμιο των μεγάλων μητροπολιτικών κέντρων. Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα της διάσκεψης υψηλού επιπέδου που διοργάνωσε η επιτροπή SEDEC της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, σε συνεργασία με την αυτοδιοικούμενη περιφέρεια της Τρνάβα, στις 23 Ιουνίου, στη Σλοβακία. Στο επίκεντρο βρέθηκε το πώς οι ευρωπαϊκές πολιτικές καινοτομίας μπορούν να υπηρετήσουν καλύτερα όλες τις περιφέρειες, ενισχύοντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.
Στην εκδήλωση συμμετείχαν τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες, εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ειδικοί στον τομέα της καινοτομίας και φορείς από όλη την Ευρώπη. Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς η ΕΕ προετοιμάζει το επόμενο πρόγραμμα έρευνας και καινοτομίας, το ΠΠ10, για την περίοδο 2028-2034. Κοινή διαπίστωση ήταν ότι οι περιφερειακές ανάγκες πρέπει να ενσωματωθούν πιο ουσιαστικά στον σχεδιασμό των ευρωπαϊκών πολιτικών.
Ο περιφερειάρχης της Τρνάβα, Jozef Viskupič, και η δήμαρχος του Γκάμπροβο και πρόεδρος της SEDEC, Tanya Hristova, υπογράμμισαν ότι τα οικοσυστήματα καινοτομίας παραμένουν άνισα κατανεμημένα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πολλές αγροτικές περιοχές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν εμπόδια στην επιχειρηματικότητα, στην πρόσβαση σε ταλέντα, σε επενδύσεις, σε υποδομές και σε δίκτυα γνώσης. Για τον λόγο αυτό, όπως τονίστηκε, απαιτούνται πολιτικές που θα λαμβάνουν υπόψη τις πραγματικές συνθήκες κάθε τόπου.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διασυνοριακή συνεργασία. Οι συμμετέχοντες επισήμαναν ότι η σύνδεση περιφερειών με συμπληρωματικά πλεονεκτήματα μπορεί να ανοίξει νέες αγορές, να προσελκύσει ανθρώπινο δυναμικό και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα. Εργαλεία της ΕΕ, όπως τα προγράμματα Interreg και οι Περιφερειακές Κοιλάδες Καινοτομίας, αναδείχθηκαν ως κρίσιμοι μηχανισμοί για τη δημιουργία πιο ισχυρών και διασυνδεδεμένων οικοσυστημάτων.
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στο χάσμα ανάμεσα στην αγροτική και τη μητροπολιτική Ευρώπη. Παρότι οι αγροτικές περιοχές συχνά θεωρούνται λιγότερο καινοτόμες, η έρευνα που παρουσιάστηκε έδειξε ότι παράγουν σημαντικές λύσεις, συχνά βασισμένες στην πρακτική αντιμετώπιση τοπικών προβλημάτων και όχι απαραίτητα σε πατέντες ή τεχνολογίες αιχμής.
Η Ευρώπη γίνεται ισχυρότερη όταν περισσότερες περιφέρειες συμμετέχουν ενεργά στην καινοτομία, την έρευνα και την επιχειρηματικότητα. Η συνοχή και η ανταγωνιστικότητα είναι δύο πλευρές της ίδιας στρατηγικής για μια πιο ανθεκτική, πράσινη και ψηφιακά μετασχηματισμένη Ευρώπη.
