Η θωράκιση των τομέων της γεωργίας, της ενέργειας και των μεταφορών έναντι της κλιματικής αλλαγής θα συμβάλλει στην αποφυγή απωλειών δισεκατομμυρίων ευρώ από τα επιταχυνόμενα ακραία καιρικά φαινόμενα που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή.
Οι τρεις οικονομικοί τομείς είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στην κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με το ενημερωτικό σημείωμα του ΕΟΠ «Κάνοντας τη γεωργία, την ενέργεια και τις μεταφορές ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή: πόσα χρήματα απαιτούνται και τι θα αποφέρουν;».
Καθώς η Ευρώπη είναι η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής είναι ήδη εμφανείς με την επιτάχυνση των ακραίων καιρικών φαινομένων όπως οι πλημμύρες, οι ξηρασίες, οι καύσωνες και οι δασικές πυρκαγιές που κοστίζουν στην Ευρώπη 40-50 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Επενδυτικό κενό άνω των 100 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως
Οι απαιτούμενες επενδύσεις κυμαίνονται μεταξύ 53 και 137 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως έως το 2.050 και επιπλέον 59-173 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως έως το 2.100, ανάλογα με το αν η θερμοκρασία θα αυξηθεί κατά 1,5°C έως 2°C ή κατά 3°C σε σύγκριση με τις προβιομηχανικές θερμοκρασίες. Τα τρέχοντα επίπεδα δεσμευμένης χρηματοδότησης εκτιμώνται σε μόλις 15-16 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως για αυτούς τους τομείς. Η χρηματοδότηση προέρχεται κυρίως από τον δημόσιο τομέα, σε ενωσιακό, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.
Για να τεθούν τα πράγματα στη θέση τους, η ΕΕ υπέστη ετήσιες οικονομικές απώλειες ύψους περίπου 40-50 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως μεταξύ 2021 και 2024 λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων, συνολικού ύψους 822 δισεκατομμυρίων ευρώ κατά την περίοδο 1980-2024. Το κόστος αυξάνεται, καθώς τα έτη μεταξύ 2021 και 2024 αντιπροσωπεύουν τις μεγαλύτερες ετήσιες απώλειες. Δεδομένου ότι τα στοιχεία αυτά αφορούν μόνο τις άμεσες ζημίες, το άθροισμα του συνολικού κόστους θα είναι υψηλότερο.
Απόδοση των επενδύσεων για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή
Η επένδυση στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή αποφέρει οφέλη πέρα από την απλή αποφυγή απωλειών από ακραία φαινόμενα: η προσαρμογή στους αυξανόμενους κινδύνους παράκτιων πλημμυρών στην ΕΕ θα αποφέρει 6 ευρώ για κάθε ευρώ που επενδύεται, σύμφωνα με μελέτη του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Μια άλλη μελέτη, σε παγκόσμιο επίπεδο, από το Ινστιτούτο Παγκόσμιων Πόρων, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι κάθε δολάριο ΗΠΑ που επενδύεται στην προσαρμογή μπορεί να αποφέρει οφέλη άνω των 10,50 δολαρίων ΗΠΑ σε μια περίοδο 10 ετών και να αποφέρει μέσες αποδόσεις 27% ανά έργο.
Διπλό και τριπλό μέρισμα των επενδύσεων προσαρμογής
Όταν συζητάμε τα οφέλη της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, δύο έννοιες είναι σχετικές:
Η έννοια του διπλού μερίσματος: η μείωση των κλιματικών κινδύνων όχι μόνο προστατεύει τους ανθρώπους, τις υποδομές και τις οικονομίες από τις ζημιές που προκαλούνται από τις κλιματικές επιπτώσεις (μέρισμα προσαρμογής), αλλά συμβάλλει επίσης στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ή ενισχύει τη βιωσιμότητα (μέρισμα μετριασμού). Για παράδειγμα, στην περίπτωση λύσεων που βασίζονται στη φύση, η αποκατάσταση υγροτόπων προστατεύει από τις πλημμύρες και αποθηκεύει CO2.
Η έννοια του τριπλού μερίσματος: όχι μόνο αποφυγή ζημιών, αλλά και απελευθέρωση του οικονομικού δυναμικού και δημιουργία αναπτυξιακών παράλληλων οφελών.
Η υπόθεση είναι σαφής: η επένδυση τώρα για να καταστούν η γεωργία, η ενέργεια και οι μεταφορές ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή θα συμβάλει στην ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης και θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση άλλων προκλήσεων, όπως η επισιτιστική ασφάλεια.
