Τεχνικό δελτίο γεωργικών προειδοποιήσεων, από το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού & Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Ηρακλείου.
ΚΑΡΚΙΝΩΣΗ
Βακτηριολογική ασθένεια της ελιάς με χαρακτηριστικό σύμπτωμα το σχηματισμό όγκων (καρκινϊματα) σε κλαδιά και μεγαλύτερους κλάδους που καταλήγουν σε ξηράνσεις, εξασθένιση των δέντρων και μείωση της παραγωγής.
Το βακτήριο βρίσκεται στους όγκους, διασπείρεται με το νερό στα διάφορα σημεία του δέντρου ή σε γειτονικά δέντρα και μολύνει από πληγές που έχουν σχηματιστεί συνήθως μετά από παγετό, χαλάζι, δυνατό άνεμο ή το κλάδεμα ιδιαίτερα όταν ακολουθεί βροχερός καιρός. Η βροχή και ο άνεμος συμβάλλουν στην εξάπλωση της ασθένειας. Τα νεαρά δέντρα είναι ευαίσθητα και όταν προσβάλλονται εμφανίζουν απότομη ξήρανση, εξασθένηση και καχεξία.
Η ποικιλία Κορωνέικη (ψιλολιά) είναι ιδιαίτερα ευπαθής.
Οδηγίες: Συστήνονται προληπτικά καλλιεργητικά μέτρα για να περιορίζονται νέες μολύνσεις και η μετάδοση της ασθένειας.
→ Επιλέγετε υγιή δενδρύλλια στην εγκατάσταση νέου ελαιώνα.
→ Αποφεύγετε το κλάδεμα με υγρό ή βροχερό καιρό. Απολυμαίνετε τα εργαλεία κλαδέματος σε υδατικό διάλυμα οινοπνεύματος ή χλωρίνης 5%. Οι μεγάλες τομές να καλύπτονται με πυκνό διάλυμα βορδιγάλειου πολτού (μζχρι 6%) ή με κατάλληλη πάστα.
→ Τα προσβεβλημένα δέντρα πρέπει να παραμένουν ακλάδευτα μέχρι την έναρξη της νέας βλάστησης ή να κλαδεύονται τελευταία.
→ Κλαδιά ή κλάδοι με όγκους να απομακρύνονται με ξηρό καιρό. Όγκοι στον κορμό ή σε βραχίονες να αφαιρούνται με κοφτερό μαχαίρι και να γίνεται άμεση επάλειψη της τομής. Οι εργασίες αυτές είναι προτιμότερο να γίνονται το καλοκαίρι.
→ Συστήνεται προληπτικός ψεκασμός με χαλκούχο σκεύασμα αμέσως μετά το κλάδεμα, ανοιξιάτικο παγετό ή χαλαζόπτωση, ιδιαίτερα σε περιοχές που η υγρασία είναι αυξημένη.
ΚΑΠΝΙΑ & ΛΕΙΧΗΝΕΣ
Η καπνιά είναι μύκητας που σχηματίζει επιφανειακά λεπτό μαύρο στρώμα σε κλαδιά, βλαστούς και φύλλα. Αναπτύσσεται κυρίως πάνω στα μελιτώδη εκκρίματα κοκκοειδών εντόμων και της ψύλλας.
Οι λειχήνες, σύμπλεγμα μυκήτων και φυκών καλύπτουν με λεπτό κιτρινοπράσινο στρώμα κορμούς και βραχίονες, συχνά και κλαδιά. Καπνιά και λειχήνες παρατηρούνται σε ελαιώνες υγρών περιοχών και σε δέντρα με πυκνή βλάστηση.
→ Κατάλληλο κλάδεμα και απομάκρυνση της ασθενούς βλάστησης επιτυγχάνουν καλό αερισμό των δέντρων περιορίζοντας την εξάπλωση παθογόνων μυκήτων.
→ Έγκαιρη καταπολέμηση των κοκκοειδών την κατάλληλη εποχή περιορίζει την ανάπτυξη της καπνιάς.
→ Κατά τη βροχερή περίοδο ψεκασμοί με χαλκούχα σκευάσματα δρουν προστατευτικά για την καπνιά και συμβάλλουν στην αποκόλληση των λειχήνων.
ΞΥΛΟΦΑΓΑ ΕΝΤΟΜΑ - ΣΚΟΛΥΤΕΣ
Οι σκολύτες, Φλοιοφάγος και Φλοιοτρίβης είναι μικροσκοπικά σκαθάρια (2-4 χλστ.) που κατά κανόνα προσβάλουν εξασθενημένους κλάδους.
Προνύμφες και ακμαία σχηματίζουν πολλαπλές στοές εσωτερικά στο φλοιό και στο ξύλο προκαλώντας ξήρανση των λεπτών κλαδιών ή κλάδων μεγαλύτερης διαμέτρου ανάλογα με την ένταση της προσβολής. Χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι η εμφάνιση πολλών μικρών στρογγυλών οπών εξόδου των ακμαίων εξωτερικά στο φλοιό.
Οι μεγαλύτεροι κλάδοι ξηραίνονται σταδιακά, έχουν καχεκτική βλάστη[1]ση και μειωμένη καρποφορία. Αυτή την περίοδο οι σκολύτες διαχειμάζουν στα προσβεβλημένα ξηρά κλαδιά. Λόγω της συνεχούς καταπόνησης των δέντρων τα τελευταία χρόνια από ξηροθερμικές καιρικές συνθήκες η παρουσία ξηρών κλάδων στον ελαιώνα ολοένα αυξάνεται.
Η παραμονή για μεγάλο χρονικό διάστημα αυτών των εξασθενημένων και μη παραγωγικών κλάδων ή δέντρων συχνά οδηγεί σε εξάρσεις προσβολών από σκολύτες και άλλα έντομα. Η αντιμετώπιση βασίζεται σε καλλιεργητικούς χειρισμούς και είναι αποτελεσματική όταν εφαρμόζεται σε σχετικά μεγάλη έκταση.
→ Προσβεβλημένοι ξηροί ή ημίξηροι κλάδοι να αφαιρούνται και να καίγονται όσο γίνεται νωρίτερα. Τα υπολείμματα του κλαδέματος να απομακρύνονται άμεσα από τους ελαιώνες.
→ Ενίσχυση της ζωηρότητας των ελαιοδέντρων με κατάλληλο κλάδεμα, ισορροπημένη άρδευση και λίπανση.
→ Προσβεβλημένα κλαδιά που μεταφέρονται και αποθηκεύονται ως καύσιμο υλικό γίνονται εστίες μόλυνσης και διασπείρουν τα έντομα.
ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΖΙΖΑΝΙΩΝ
▪ Μην καταστρέφετε την ξινήθρα (Oxalis sp), δεν είναι επιζήμιο ζιζάνιο. Περιορίζει την εμφάνιση άλλων ανταγωνιστικών ζιζανίων, δεν ανταγωνίζεται δενδρώδεις καλλιέργειες.
▪ Αποφύγετε την καταστροφή των ζιζανίων μέχρι την έναρξη της άνθησης, ιδιαίτερα στις περιοχές που ενδημεί η καλόκορη. Η διατήρηση αυτοφυών ξενιστών του εντόμου μέσα στον ελαιώνα καθυστερεί τη μετακίνηση του προς τις ανθοταξίες της ελιάς.
▪ Η μηχανική κατεργασία του εδάφους στους ελαιώνες δεν πρέπει να ξεπερνά σε βάθος τα 25 εκ. για να αποφεύγονται οι τραυματισμοί των ριζών. Στα επικλινή εδάφη να περιορίζεται στο ελάχιστο γιατί υπάρχει κίνδυνος διάβρωσης.
