Έντονη ανησυχία προκαλεί στον ευρωπαϊκό αγροτικό κόσμο το νέο Σχέδιο Δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα λιπάσματα, καθώς σύμφωνα με την Copa-Cogeca δεν περιλαμβάνει τα αναγκαία άμεσα μέτρα που θα μπορούσαν να ανακουφίσουν τους παραγωγούς από το εκρηκτικό κόστος αυτής της κρίσιμης εισροής.
Η ανακοίνωση του σχεδίου έγινε σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη συγκυρία, με αγρότες από πολλές χώρες της Ευρώπης να συγκεντρώνονται συμβολικά έξω από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο, ζητώντας ουσιαστική παρέμβαση. Η άνοδος των τιμών των λιπασμάτων, σε συνδυασμό με τη γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή και τις πιέσεις στις αγορές ενέργειας, έχει δημιουργήσει ένα εκρηκτικό μείγμα για τη γεωργία της ΕΕ.
Η Copa-Cogeca προειδοποιεί ότι, αν οι τιμές παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα τους επόμενους μήνες, η σημερινή αγροτική κρίση μπορεί σύντομα να μετατραπεί σε κύμα πληθωρισμού τροφίμων για τους Ευρωπαίους καταναλωτές και σε ευρύτερη επισιτιστική κρίση σε παγκόσμιο επίπεδο. Ήδη πολλές αροτραίες εκμεταλλεύσεις λειτουργούν με περιορισμένη ρευστότητα, καθώς οι τιμές των σιτηρών παραμένουν στάσιμες, ενώ τα κόστη παραγωγής διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα.
Παρότι το σχέδιο περιλαμβάνει ορισμένες θετικές μακροπρόθεσμες κατευθύνσεις, όπως η επέκταση της παρέκκλισης για τα προϊόντα τύπου RENURE, η διευκόλυνση μεταφοράς θρεπτικών στοιχείων μεταξύ περιφερειών και η ενίσχυση της διαφάνειας στην αγορά, οι περισσότερες προβλέψεις παραμένουν γενικές και χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.
Ιδιαίτερη κριτική ασκείται και στον τρόπο με τον οποίο το σχέδιο αντιμετωπίζει τους γεωργούς σε σχέση με τη βιομηχανία λιπασμάτων. Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση που εξέδωσε η Copa - Cogeca, το βάρος του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM) εξακολουθεί να επιβαρύνει τον πρωτογενή τομέα, ενώ οι προβλεπόμενοι πόροι από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS) φαίνεται να ευνοούν κυρίως τους παραγωγούς λιπασμάτων.
Η Copa - Cogeca ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη να προχωρήσουν άμεσα σε αναστολή των δασμών στα λιπάσματα (εκτός αυτών που προέρχονται από Ρωσία και Λευκορωσία), σε προσωρινές παρεκκλίσεις από την Οδηγία για τα Νιτρικά, σε μέτρα ενίσχυσης της ρευστότητας των αγροτών και σε αναστολή της επιβάρυνσης από το CBAM.
Η Copa - Cogeca επισημαίνει ότι η ευρωπαϊκή γεωργία κινδυνεύει να προσκρούσει σε έναν «τοίχο λιπασμάτων». Και αν η Ευρώπη συνεχίσει να διστάζει, το κόστος δεν θα το επωμιστούν μόνο οι παραγωγοί, αλλά και οι καταναλωτές σε ολόκληρη την ήπειρο.
