Νέα πρόσκληση του ΥπΑΑΤ για την προστασία, διατήρηση και βελτίωση των ζωικών γενετικών πόρων στην κτηνοτροφία - Στο πεδίο εφαρμογής και η φυλή προβάτων Αγρινίου.
Με δημόσια δαπάνη που ανέρχεται στα 16.902.610 ευρώ ενεργοποιείται η Παρέμβαση Π3-73-3.5 «Προστασία, διατήρηση και βελτίωση των γενετικών πόρων στην κτηνοτροφία», στο πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027. Η πρόσκληση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανοίγει τον δρόμο για την υποβολή αιτήσεων στήριξης από αναγνωρισμένους φορείς αναπαραγωγής καθαρών φυλών, κοινωνίες εκτροφής, συνεταιρισμούς και λοιπά συλλογικά νομικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στην κτηνοτροφία.
Η παρέμβαση στοχεύει στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και της γενετικής παραλλακτικότητας των εγχώριων και προσαρμοσμένων φυλών αγροτικών ζώων. Πρόκειται για έναν κρίσιμο άξονα πολιτικής, καθώς οι τοπικές φυλές δεν αποτελούν μόνο μέρος της παραγωγικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας, αλλά και σημαντικό εργαλείο για την ανθεκτικότητα της κτηνοτροφίας απέναντι στις νέες περιβαλλοντικές, κλιματικές και οικονομικές προκλήσεις.
Στο πεδίο εφαρμογής περιλαμβάνονται βοοειδή, πρόβατα, αίγες, ίπποι και χοίροι. Μεταξύ των φυλών που καλύπτονται είναι η Βραχυκερατική, η Κατερίνης, η Συκιάς, ο Ελληνικός Βούβαλος, η Ελληνική Κόκκινη και άλλες φυλές βοοειδών, καθώς και σημαντικός αριθμός φυλών προβάτων, όπως Καραγκούνικη, Μυτιλήνης, Σφακίων, Χίου, Κεφαλληνίας, Καλαρρύτικη, Σαρακατσάνικη, Ζακύνθου, Φλώρινας - Πελαγονίας, Ορεινό Λήμνου και Αγρινίου. Η αναφορά στη φυλή προβάτων Αγρινίου προσδίδει ιδιαίτερο τοπικό ενδιαφέρον, καθώς συνδέει την παρέμβαση με την ανάγκη ανάδειξης και διατήρησης ζωικού κεφαλαίου που φέρει χαρακτηριστικά προσαρμοσμένα στις συνθήκες της περιοχής.
Οι ενισχύσεις παρέχονται ως επιχορήγηση, με τη μορφή επιστροφής επιλέξιμων δαπανών που έχουν πράγματι πραγματοποιηθεί και πληρωθεί. Κεντρικό αντικείμενο είναι η συλλογή και τήρηση στοιχείων γενεαλογίας, η καθιέρωση και τήρηση γενεαλογικών βιβλίων και μητρώων, δράση που χρηματοδοτείται σε ποσοστό 100%. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να δημιουργηθεί αξιόπιστη βάση δεδομένων για την καταγραφή, παρακολούθηση και βελτίωση των φυλών.
Παράλληλα, προβλέπεται ατομικός έλεγχος της ποιοτικής και ποσοτικής απόδοσης των ζώων, με ποσοστό στήριξης 70%, με εξαίρεση τις δαπάνες που αφορούν ελέγχους που διενεργεί ο ίδιος ο ιδιοκτήτης. Η παρέμβαση καλύπτει επίσης δράσεις ενημέρωσης των κτηνοτρόφων για τη διάδοση και χρήση του κατάλληλου ζωικού γενετικού υλικού ανά περιοχή, με στήριξη 100%. Οι ενημερωτικές δράσεις μπορούν να περιλαμβάνουν ημερίδες και σεμινάρια, έως τρεις φορές ετησίως ανά δικαιούχο, ακόμη και στο πλαίσιο ζωοτεχνικών εκθέσεων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στον γονοτυπικό έλεγχο αιγοπροβάτων, ο οποίος επίσης χρηματοδοτείται σε ποσοστό 100%. Ο έλεγχος αυτός αφορά ζώα εγγεγραμμένα στα γενεαλογικά βιβλία και συνδέεται τόσο με την αποφυγή διάδοσης ανεπιθύμητων γονιδίων όσο και με τη διατήρηση, αξιοποίηση και βελτίωση των φυλών. Με άλλα λόγια, η παρέμβαση δεν περιορίζεται στη διατήρηση ενός πληθυσμού, αλλά επιδιώκει την επιστημονική του παρακολούθηση και την παραγωγική του αναβάθμιση.
Δικαιούχοι μπορούν να είναι φορείς των οποίων τα μέλη εκτρέφουν ζώα που ανήκουν στις επιλέξιμες φυλές, υπό την προϋπόθεση ότι τα ζώα είναι εγγεγραμμένα στο γενεαλογικό βιβλίο της αντίστοιχης φυλής και ότι οι ίδιες ενέργειες δεν χρηματοδοτούνται από άλλη εθνική ή κοινοτική πηγή. Προβλέπεται, ακόμη, δυνατότητα συμμετοχής και κτηνοτρόφων που δεν είναι μέλη του δικαιούχου, εφόσον δεν ανήκουν σε άλλον δικαιούχο και συνάψουν σχετικό ιδιωτικό συμφωνητικό συνεργασίας.
Η διάρκεια υλοποίησης των ενεργειών πρέπει να είναι τουλάχιστον τριετής, με καταληκτική ημερομηνία λήξης την 31η Οκτωβρίου 2029. Σε ειδικές περιπτώσεις, όταν ο υπολειπόμενος χρόνος ή οι διαθέσιμες πιστώσεις δεν επαρκούν, η διάρκεια μπορεί να είναι μικρότερη, όχι όμως κάτω από δύο έτη.
Η υποβολή των αιτήσεων στήριξης για το έτος έκδοσης της πρόσκλησης θα πραγματοποιηθεί σε διάστημα ενός μηνός από τη δημοσίευσή της, μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Μετά τη λήξη της ηλεκτρονικής υποβολής, οι δυνητικοί δικαιούχοι οφείλουν, εντός δύο μηνών, να καταθέσουν φυσικό φάκελο υποψηφιότητας στο αρμόδιο Κέντρο Ζωικών Γενετικών Πόρων. Εφόσον υπάρχουν διαθέσιμες πιστώσεις, νέα περίοδος υποβολής μπορεί να ανοίξει από 1 έως 31 Ιουλίου 2027.
Η προστασία των εγχώριων φυλών είναι επένδυση στη γενετική βάση της παραγωγής, στην προσαρμογή των εκμεταλλεύσεων στις τοπικές συνθήκες και στη διατήρηση ενός ζωικού πλούτου που κινδυνεύει να χαθεί, αν δεν υποστηριχθεί οργανωμένα.
