Η ισότιμη πρόσβαση των γυναικών σε γη, χρηματοδότηση, τεχνολογία και κέντρα αποφάσεων αποτελεί βασική προϋπόθεση για βιώσιμα αγροδιατροφικά συστήματα.
Οι γυναίκες αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους, αλλά συχνά λιγότερο αναγνωρισμένους, πυλώνες των αγροδιατροφικών συστημάτων. Εργάζονται στην παραγωγή, στη μεταποίηση και στην εμπορία τροφίμων, μεταφέρουν πολύτιμη γνώση στις επόμενες γενιές και συμμετέχουν ενεργά στη διαχείριση της γης, του νερού και της βιοποικιλότητας. Παράλληλα, ως επιχειρηματίες, ερευνήτριες, καταναλώτριες και φορείς καινοτομίας, μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην πράσινη μετάβαση.
Η μετάβαση προς ένα πιο βιώσιμο παραγωγικό μοντέλο δεν περιορίζεται στην υιοθέτηση νέων τεχνολογιών ή στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Προϋποθέτει ανθεκτικές κοινωνίες, ισότιμη συμμετοχή και δίκαιη κατανομή των διαθέσιμων πόρων. Σε αυτό το πλαίσιο, η ενδυνάμωση των γυναικών δεν αποτελεί μόνο ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά αναπτυξιακή και περιβαλλοντική αναγκαιότητα.
Παρά τη μεγάλη συμβολή τους, οι γυναίκες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρά διαρθρωτικά εμπόδια. Η εργασία τους είναι συχνά εποχική, άτυπη, χαμηλά αμειβόμενη ή ακόμη και απλήρωτη, ιδιαίτερα στις οικογενειακές εκμεταλλεύσεις. Ταυτόχρονα, επωμίζονται δυσανάλογο μέρος της φροντίδας του νοικοκυριού και της οικογένειας, γεγονός που περιορίζει τον χρόνο που μπορούν να διαθέσουν για εκπαίδευση, κατάρτιση, συλλογική δράση ή επιχειρηματική ανάπτυξη.
Σημαντικές ανισότητες εντοπίζονται και στην πρόσβαση στη γη, στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, στον μηχανικό εξοπλισμό, στις γεωργικές συμβουλές και στις ψηφιακές τεχνολογίες. Οι γυναίκες έχουν συχνά λιγότερες δυνατότητες να εξασφαλίσουν επενδυτικά κεφάλαια ή να συμμετάσχουν σε προγράμματα καινοτομίας, γεγονός που περιορίζει την παραγωγικότητα και το εισόδημά τους. Η υστέρηση αυτή δεν συνδέεται με έλλειψη ικανοτήτων, αλλά με άνιση πρόσβαση στους πόρους και στις ευκαιρίες.
Η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί πολιτικές που θα ενσωματώνουν τη διάσταση του φύλου σε όλα τα στάδια σχεδιασμού και εφαρμογής. Απαιτούνται στοχευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία, πρόσβαση σε πράσινες επενδύσεις, κατάρτιση στις νέες τεχνολογίες, ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας και ουσιαστική συμμετοχή των γυναικών σε συνεταιρισμούς, οργανώσεις παραγωγών και θεσμικά όργανα.
Παράλληλα, η συνεργασία δημόσιων φορέων, επιχειρήσεων, ερευνητικών ιδρυμάτων και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών μπορεί να δημιουργήσει ένα περιβάλλον στο οποίο οι γυναίκες δεν θα αντιμετωπίζονται απλώς ως ωφελούμενες, αλλά ως ισότιμες πρωταγωνίστριες της αλλαγής.
Η ενδυνάμωσή τους μπορεί να αυξήσει τα εισοδήματα, να ενισχύσει την επισιτιστική ασφάλεια και να κάνει τις αγροτικές κοινωνίες πιο ανθεκτικές απέναντι στις κλιματικές και οικονομικές κρίσεις. Η πράσινη μετάβαση, επομένως, δεν μπορεί να είναι ολοκληρωμένη χωρίς τη γυναικεία συμμετοχή. Για να πετύχει, χρειάζεται οι γυναίκες να έχουν φωνή, πόρους και πραγματική δυνατότητα να διαμορφώνουν το μέλλον της παραγωγής τροφίμων.
