Σήμα κινδύνου για το μέλλον του ελληνικού και ευρωπαϊκού αμπελοοινικού τομέα εκπέμπει η ΚΕΟΣΟΕ, με παρέμβασή της για τη χρηματοδότηση του τομεακού προγράμματος οίνου στη νέα ΚΑΠ 2028-2034.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η προοπτική η χρηματοδότηση των σχετικών παρεμβάσεων να καταστεί προαιρετική για τα κράτη-μέλη, εξέλιξη που, σύμφωνα με την Οργάνωση, μπορεί να αποδυναμώσει κρίσιμα εργαλεία στήριξης του κλάδου.
Η παρέμβαση γίνεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο αμπελοοινικός τομέας βρίσκεται αντιμέτωπος με σοβαρές πιέσεις. Όπως επισημαίνεται και στο προοίμιο του Κανονισμού (ΕΕ) 2026/471, η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει μεν παγκόσμια δύναμη στην παραγωγή, την κατανάλωση και την αξία των εξαγωγών οίνου, ωστόσο η κατανάλωση στην ΕΕ έχει υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών δεκαετιών. Την ίδια ώρα, οι παραδοσιακές εξαγωγικές αγορές επηρεάζονται από τη μείωση της κατανάλωσης και τις γεωπολιτικές αβεβαιότητες, ενώ η κλιματική αλλαγή καθιστά την παραγωγή ολοένα πιο απρόβλεπτη.
Τα στοιχεία του Διεθνούς Γραφείου Αμπέλου και Οίνου για το 2025 αποτυπώνουν την ένταση της κρίσης. Η παγκόσμια αμπελουργική έκταση μειώθηκε για έκτο συνεχές έτος, η παραγωγή παρέμεινε σημαντικά χαμηλότερη από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας, ενώ η κατανάλωση υποχώρησε στα 208 εκατ. εκατόλιτρα. Παράλληλα, οι παγκόσμιες εξαγωγές κατέγραψαν πτώση τόσο σε όγκο όσο και σε αξία, λόγω ασθενέστερης ζήτησης και εμπορικών αβεβαιοτήτων.
Σήμερα, στο πλαίσιο της ΚΑΠ 2023-2027, το τομεακό πρόγραμμα οίνου χρηματοδοτεί παρεμβάσεις όπως η αναδιάρθρωση και μετατροπή αμπελώνων, οι επενδύσεις σε υλικά και άυλα περιουσιακά στοιχεία, η ενημέρωση, η προώθηση σε τρίτες χώρες και οι «πράσινες» επενδύσεις για τη βιωσιμότητα της οινοπαραγωγής.
Ωστόσο, στα κείμενα διαβούλευσης για τη νέα ΚΑΠ 2028-2034, η χρηματοδότηση αυτών των μέτρων δεν εμφανίζεται πλέον ως υποχρεωτική. Η κατάργηση της δεσμευτικής κατανομής πόρων και η μεταφορά της τελικής ευθύνης στα κράτη-μέλη δημιουργούν, σύμφωνα με την ΚΕΟΣΟΕ, σοβαρό κίνδυνο απώλειας χρηματοδότησης.
Με δεδομένο ότι ο ετήσιος προϋπολογισμός του τομεακού προγράμματος οίνου ανέρχεται στα 23,03 εκατ. ευρώ, η ενδεχόμενη αποδυνάμωσή του θα στερούσε από αμπελουργούς και οινοποιούς πολύτιμες δυνατότητες προσαρμογής, επενδύσεων και παρουσίας στις αγορές.
Για τον λόγο αυτό, η ΚΕΟΣΟΕ ζητά η χρηματοδότηση να παραμείνει δεσμευτική στη νέα ΚΑΠ, ως αναγκαία προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού οίνου.
