Το βακτηριακό έλκος της Ακτινιδιάς προκαλείται από το βακτήριο Pseudomonas syringae pv. actinidiae που προσβάλλει φυτά του γένους Actinidia και κυρίως τα είδη A. deliciosa και A. chinensis στα οποία ανήκουν οι περισσότερες καλλιεργούµενες πρασινόσαρκες και κιτρινόσαρκες ποικιλίες ακτινιδιάς. Το βακτήριο έχει εντοπιστεί στην Ελλάδα από το 2015.
Τα τυπικά συµπτώµατα της ασθένειας περιληπτικά είναι τα παρακάτω:
•Καστανές γωνιώδεις κηλίδες µε χλωρωτική άλω που παρουσιάζονται σε φύλλα την Άνοιξη
•Μεταχρωµατισµός της επιφάνειας του κορµού σκούρας έως ανοικτής απόχρωσης που οφείλεται στη βακτηριακή εξίδρωση που εξέρχεται από το έλκος και αποξηραίνεται επί του φλοιού. Τέτοια µορφής έλκη παρουσιάζουν ο κορµός και οι κλάδοι των προσβεβληµένων φυτών ακτινιδιάς την περίοδο της Άνοιξης,
•Συµπτώµατα µάρανσης και νέκρωσης φύλλων, όπως αυτά εµφανίζονται στην αρχή της βλαστικής περιόδου ως αποτέλεσµα προσβολής των αγγειωδών ιστών των βλαστών
•Καστανός µεταχρωµατισµός των ιστών κάτω από το φλοιό των κλάδων.
Το βακτήριο µπορεί να επιβιώσει πάνω στην επιφάνεια των φυτών χωρίς να προκαλεί µακροσκοπικά συµπτώµατα.
Τα παραπάνω εξηγεί με ενημερωτικό του δελτίο το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών και Ποιοτικού Ελέγχου Αχαΐας,που αναφέρει ακόμη ότι:
Η µεταφορά µολύσµατος µπορεί να γίνει µε τον αέρα, τη βροχή, διάφορα ζώα, τον άνθρωπο, τα καλλιεργητικά εργαλεία (πχ. κλαδέµατος) και σε µεγάλες αποστάσεις µεταφέρεται κυρίως µε µολυσµένο πολλαπλασιαστικό υλικό.
Τα φυτά µολύνονται από το βακτήριο µέσω φυσικών ανοιγµάτων, ή πληγών (τοµές κλαδέµατος κλπ), ή µέσω των ουλών που δηµιουργούνται κατά τη συγκοµιδή και στο στάδιο της πτώσης των φύλλων, εάν επικρατεί θερµός και βροχερός καιρός, χωρίς την εµφάνιση συµπτωµάτων (λανθάνουσα κατάσταση) µέχρι την επόµενη Άνοιξη.
Εάν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές (δροσερός καιρός, υψηλή υγρασία, συχνή βροχόπτωση), αυξάνονται τα πρώτα συμπτώματα την άνοιξη.
- Για την προστασία από την εµφάνιση της ασθένειας του Βακτηριακού έλκους, την αποφυγή ή την επιβράδυνση της εξάπλωσης του βακτηρίου συστήνονται γενικές ορθές πρακτικές όπως:
- Να χρησιµοποιείται υγιές, πιστοποιηµένο πολλαπλασιαστικό υλικό για την εγκατάσταση νέων οπωρώνων.
Η ζωντανή γύρη και τα φυτά του γένους Actinidia που προορίζονται για φύτευση, εκτός των σπόρων προς σπορά, επιτρέπεται να διακινούνται εντός των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης µόνον ένα συνοδεύονται από φυτοϋγειονοµικό διαβατήριο (Εκτελεστική Απόφαση 2012/756/Ε.Ε.). - Να πραγµατοποιείται συχνή επιθεώρηση των δένδρων για τυχόν εµφάνιση ύποπτων συµπτωµάτων προσβολής.
- Να εφαρµόζονται τα χαλκούχα σκευάσµατα σύµφωνα µε τις επίσηµες οδηγίες στο πλαίσιο προγράµµατος φυτοπροστασίας του οπωρώνα. Η εφαρµογή προληπτικών επεµβάσεων αποτελεί µέτρο προστασίας από προσβολή, καθώς δεν υπάρχουν µέτρα θεραπείας της ασθένειας.
- Να διατηρείται καθαρή η επιφάνεια του εδάφους του οπωρώνα από πεσµένα φύλλα και κλάδους, τα οποία µπορεί να είναι φορείς του µολύσµατος.
- Να εφαρµόζονται µέτρα υγιεινής για τους χώρους, τα µέσα που χρησιµοποιούνται στην καλλιέργεια και για το προσωπικό που εργάζεται στους οπωρώνες.
Η επαναχρησιµοποίηση εντός οπωρώνων ακτινιδιάς παλετοκιβωτίων συγκοµιδής ενέχει τον κίνδυνο µετάδοσης και διασποράς του βακτηρίου από οπωρώνα σε οπωρώνα και µεταξύ περιοχών.
Όταν τα παλετοκιβώτια και τα µέσα µεταφοράς καθαρίζονται και απολυµαίνονται κατάλληλα, ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος µετάδοσης του βακτηρίου σε αµόλυντες περιοχές.
Πληροφορίες σχετικές µε τον τρόπο καθαρισµού και απολύµανσης των κενών παλετοκιβωτίων και των οχηµάτων µεταφοράς αναγράφονται στην ιστοσελίδα:
http://www.bpi.gr/files/pdf/elkosaktinidias_new.pdf «Ορθές πρακτικές δενδροκοµικής υγιεινής σε οπωρώνες ακτινιδίου»
