Leader, ολοκληρωμένες επενδύσεις και έξυπνα χωριά στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής συζήτησης για την αγροτική ανάπτυξη μετά το 2027.
Τον καθοριστικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα εδαφικά εργαλεία στην αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής υπαίθρου ανέδειξε διαδικτυακό σεμινάριο ορθών πρακτικών, το οποίο διοργανώθηκε από το Γραφείο Στήριξης του Αγροτικού Συμφώνου. Στη διοργάνωση συμμετείχαν περίπου 240 εκπρόσωποι από τα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δέκα τρίτες χώρες.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν το LEADER/Τοπική Ανάπτυξη με Πρωτοβουλία Τοπικών Κοινοτήτων, οι Ολοκληρωμένες Εδαφικές Επενδύσεις και τα έξυπνα χωριά. Πρόκειται για προσεγγίσεις που επιτρέπουν στις αγροτικές περιοχές να σχεδιάζουν παρεμβάσεις προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες ανάγκες τους, ενισχύοντας παράλληλα την καινοτομία, την τοπική συμμετοχή και τη συνεργασία μεταξύ δημόσιων αρχών, επιχειρήσεων και κοινωνίας των πολιτών.
Οι συζητήσεις κατέδειξαν ότι, παρά τις διαφορές τους ως προς το πεδίο εφαρμογής και τον τρόπο διακυβέρνησης, τα τρία εργαλεία αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ανάγκη ισχυρότερου συντονισμού, η επαρκής τεχνική και διοικητική υποστήριξη, η ανάπτυξη ικανοτήτων σε τοπικό επίπεδο και η μεγαλύτερη ευελιξία κατά την εφαρμογή των προγραμμάτων.
Για τις Ολοκληρωμένες Εδαφικές Επενδύσεις επισημάνθηκε ότι οι παρεμβάσεις πρέπει να ανταποκρίνονται στις πραγματικές συνθήκες κάθε λειτουργικής περιοχής. Η επιτυχία τους εξαρτάται από τον αποτελεσματικό συνδυασμό διαφορετικών ευρωπαϊκών ταμείων, την απλούστευση των διαδικασιών και τη σαφέστερη πρόσβαση των δικαιούχων στη χρηματοδότηση.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο LEADER, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί πολύτιμο μηχανισμό ανάπτυξης για απομακρυσμένες, μειονεκτικές ή πληθυσμιακά συρρικνούμενες περιοχές. Η συμβολή του δεν περιορίζεται στην υλοποίηση έργων, αλλά επεκτείνεται στην ενίσχυση του κοινωνικού κεφαλαίου, των τοπικών υπηρεσιών και της συλλογικής δράσης. Παράλληλα, η χρηματοδότηση από περισσότερες πηγές μπορεί να διευρύνει το αποτύπωμα των τοπικών στρατηγικών, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρχουν συνεκτικοί κανόνες διακυβέρνησης.
Σχετικά με τα έξυπνα χωριά, διαπιστώθηκε ότι το ενδιαφέρον μετατοπίζεται πλέον από την απλή ψηφιοποίηση σε ευρύτερους στόχους, όπως η ανθεκτικότητα, η ποιότητα ζωής, η πρόσβαση σε υπηρεσίες και η ενδυνάμωση των κοινοτήτων. Απαραίτητες θεωρούνται οι μακροπρόθεσμες στρατηγικές, οι ισχυρές εταιρικές σχέσεις και η σταθερή υποστήριξη των τοπικών φορέων.
Στο σεμινάριο παρουσιάστηκαν παραδείγματα από οκτώ ευρωπαϊκές χώρες. Τα συμπεράσματά του αποκτούν ιδιαίτερη σημασία ενόψει της διαμόρφωσης της αγροτικής πολιτικής μετά το 2027, καθώς ζητούμενο παραμένει η αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων και η ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των αγροτικών κοινοτήτων στον σχεδιασμό του μέλλοντός τους.
