Η γεωργία καλείται να επενδύσει στη βιωσιμότητα, όμως η πολυπλοκότητα των αδειοδοτήσεων και οι δικαστικές προσφυγές καθυστερούν κρίσιμα έργα.
Η ευρωπαϊκή γεωργία βρίσκεται μπροστά σε μια νέα, σύνθετη πρόκληση. Για χρόνια, η δημόσια συζήτηση επικεντρωνόταν κυρίως στη χρηματοδότηση, στην πράσινη μετάβαση, στη μείωση των εκπομπών και στην ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος. Σήμερα, όμως, όπως αναδεικνύει το meatthefacts.eu, ένα διαφορετικό εμπόδιο αποκτά καθοριστική σημασία: η δυνατότητα των αγροτών και των κτηνοτρόφων να εξασφαλίζουν εγκαίρως τις άδειες που χρειάζονται για να επενδύσουν, να εκσυγχρονίσουν τις εκμεταλλεύσεις τους και να παραμείνουν ανταγωνιστικοί.
Το πρόβλημα είναι υπαρκτό. Η κατασκευή μιας νέας κτηνοτροφικής εγκατάστασης, η επέκταση μιας υπάρχουσας μονάδας, η δημιουργία υποδομών διαχείρισης νερού ή η εγκατάσταση μονάδων βιοαερίου και βιομεθανίου μπορεί να απαιτήσει χρόνια διαδικασιών, εγκρίσεων, περιβαλλοντικών μελετών και, συχνά, δικαστικών εμπλοκών. Έτσι, ακόμη και έργα που έχουν εγκριθεί από τις αρμόδιες δημόσιες αρχές παραμένουν εκτεθειμένα σε προσφυγές, καθυστερήσεις και αβεβαιότητα.
Σύμφωνα με στρατηγική έκθεση της γαλλικής δεξαμενής σκέψης Les Z’Homnivores, που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2026 και φέρει την υπογραφή της ειδικού στο περιβαλλοντικό δίκαιο Carole Hernandez-Zakine, η «δικαστικοποίηση» της δημόσιας λήψης αποφάσεων επηρεάζει ολοένα και περισσότερο τη γεωργία και την αγροδιατροφή. Η πολυπλοκότητα των κανόνων, ο πολλαπλασιασμός των διοικητικών διαδικασιών και οι δυνατότητες προσφυγών καθιστούν σχεδόν κάθε άδεια πιθανό πεδίο αντιπαράθεσης.
Το παράδοξο είναι εμφανές. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ζητά από τους παραγωγούς να μειώσουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα, να επενδύσουν σε σύγχρονες τεχνολογίες, να βελτιώσουν την καλή διαβίωση των ζώων και να αξιοποιήσουν πιο αποδοτικά τους φυσικούς πόρους. Όλα αυτά, όμως, απαιτούν έργα, υποδομές και κεφάλαια. Όταν οι διαδικασίες γίνονται αργές και απρόβλεπτες, η ίδια η πράσινη μετάβαση κινδυνεύει να επιβραδυνθεί.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη επανεξετάζει τη σημασία της επισιτιστικής ασφάλειας και της παραγωγικής της αυτονομίας. Οι γεωπολιτικές κρίσεις, οι εμπορικές εντάσεις και η κλιματική αστάθεια έχουν δείξει ότι η διατήρηση ισχυρής εγχώριας παραγωγής δεν είναι απλώς οικονομικό ζητούμενο, αλλά στρατηγική ανάγκη.
Η συζήτηση, επομένως, δεν αφορά την κατάργηση των περιβαλλοντικών ελέγχων. Αφορά την ανάγκη για σαφέστερες, ταχύτερες και πιο προβλέψιμες διαδικασίες, ώστε οι παραγωγοί να γνωρίζουν σε εύλογο χρόνο αν ένα έργο μπορεί να προχωρήσει. Η πρόκληση για την Ευρώπη είναι να βρει την ισορροπία ανάμεσα στην προστασία του περιβάλλοντος, την ασφάλεια δικαίου και την ανταγωνιστικότητα της γεωργίας της. Και αυτή η ισορροπία φαίνεται πως θα απασχολήσει έντονα τις Βρυξέλλες τους επόμενους μήνες.
